ฟรีแลนซ์ต้องจด VAT ไหม
เมื่อรายรับของฟรีแลนซ์โตถึงระดับหนึ่ง ภาษีที่ต้องดูจะไม่ได้มีแค่ภาษีเงินได้ แต่รวมถึงภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ด้วย ถ้าพลาดเส้น 1.8 ล้านบาทไป อาจต้องจ่าย VAT ย้อนหลังจากเงินที่ไม่เคยเก็บจากลูกค้า
เกณฑ์ 1.8 ล้านบาท
ผู้ประกอบการที่ขายสินค้าหรือให้บริการ ซึ่งมีรายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (แบบ ภ.พ.01) ภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกินเกณฑ์ ใช้กับบุคคลธรรมดาด้วย ไม่ใช่เฉพาะบริษัท
- นับจากรายรับ (ยอดขายหรือค่าบริการก่อนหักค่าใช้จ่าย) ไม่ใช่กำไร
- คำว่า "ฟรีแลนซ์" ไม่ได้ทำให้ได้รับยกเว้น กรมสรรพากรดูที่ลักษณะการให้บริการ
- รายรับไม่ถึง 1.8 ล้านบาทไม่ต้องจด แต่ขอจดเองโดยสมัครใจได้
อัตรา VAT ตอนนี้
อัตราภาษีมูลค่าเพิ่มคือ 7% (ภาษีมูลค่าเพิ่ม 6.3% รวมภาษีท้องถิ่น 0.7%) เป็นอัตราที่ลดลงชั่วคราวจากอัตราตามกฎหมาย พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการลดอัตราภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 807) พ.ศ. 2569 ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 23 สิงหาคม 2569 คงอัตรานี้ไว้ตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2569 ถึง 30 กันยายน 2570
จดแล้วต้องทำอะไรบ้าง
- เก็บ VAT 7% จากลูกค้า เพิ่มจากค่าบริการ และออกใบกำกับภาษีทุกครั้งที่รับเงินหรือส่งงาน
- ยื่นแบบ ภ.พ.30 ทุกเดือน แม้เดือนนั้นไม่มีรายรับ ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป
- ทำรายงานภาษีซื้อและภาษีขาย และเก็บใบกำกับภาษีไว้
- VAT ที่ต้องนำส่ง = ภาษีขายที่เก็บจากลูกค้า − ภาษีซื้อที่จ่ายไปตอนซื้อของหรือบริการมาใช้ในงาน (ต้องมีใบกำกับภาษีเต็มรูป)
สำหรับลูกค้าที่เป็นบริษัท การเพิ่ม VAT ส่วนใหญ่ไม่เป็นปัญหา เพราะเขานำไปเป็นภาษีซื้อได้ แต่ถ้าลูกค้าเป็นบุคคลทั่วไป ราคาที่ต้องจ่ายจะสูงขึ้น 7%
ลูกค้าต่างประเทศ: อัตรา 0%
บริการที่ทำในประเทศไทยและนำผลไปใช้ในต่างประเทศทั้งหมด เช่น ออกแบบหรือเขียนโปรแกรมให้บริษัทต่างประเทศใช้ในต่างประเทศ ได้อัตรา VAT 0% ตามมาตรา 80/1 (2) ไม่ต้องเก็บ VAT จากลูกค้า คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.104/2544 ข้อ 7 กำหนดเงื่อนไขว่าต้องเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียน ให้บริการในไทยแก่ผู้รับบริการในต่างประเทศ และส่งผลของบริการไปใช้ในต่างประเทศทั้งหมด แต่ยังเป็นรายรับที่ต้องเสียภาษีในอัตรา 0% จึงนับรวมในเกณฑ์ 1.8 ล้านบาท และต้องยื่น ภ.พ.30 ตามปกติ
เนื่องจากสิทธินี้ใช้กับผู้ประกอบการจดทะเบียน ฟรีแลนซ์ที่ยังไม่ได้จด VAT จึงไม่ต้องคิดเรื่องนี้จนกว่าจะจดทะเบียน กรมสรรพากรพิจารณาเป็นรายกรณี ถ้าผลของงานถูกใช้ในไทยบางส่วน ส่วนนั้นต้องเสีย 7% และควรเก็บหลักฐานว่าผลงานถูกส่งไปใช้ต่างประเทศ และได้รับชำระเงินจากต่างประเทศ อ่านเรื่องภาษีเงินได้ของงานต่างประเทศ
บริการที่ได้รับยกเว้น VAT
บางวิชาชีพได้รับยกเว้นตามกฎหมายและไม่ต้องจดทะเบียน เช่น การประกอบโรคศิลปะ การสอบบัญชี และการว่าความ ส่วนงานฟรีแลนซ์ทั่วไป เช่น ออกแบบ เขียนโปรแกรม ตัดต่อ การตลาด ไม่อยู่ในข้อยกเว้นนี้
ถ้าถึงเกณฑ์แล้วไม่จด
กรมสรรพากรประเมิน VAT ย้อนหลังจากรายรับที่ควรเสียภาษีได้ ซึ่งคุณไม่ได้เก็บจากลูกค้าไว้ จึงต้องจ่ายจากรายได้ตัวเอง พร้อมเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน จึงควรติดตามรายรับสะสมทุกเดือน เมื่อเข้าใกล้ 1.8 ล้านบาทให้เตรียมจดทะเบียนล่วงหน้า
ถึงจุดนี้ ควรเปิดบริษัทไหม
ฟรีแลนซ์ที่รายได้สูงจนต้องจด VAT มักเริ่มพิจารณาเปลี่ยนเป็นบริษัท เพราะภาษีนิติบุคคลของบริษัทขนาดเล็กคิดจากกำไรสุทธิ และหักค่าใช้จ่ายตามจริงได้ แต่มีต้นทุนเพิ่ม เช่น ทำบัญชีและสอบบัญชีทุกปี ควรให้ผู้ทำบัญชีเปรียบเทียบจากตัวเลขจริงของคุณก่อนตัดสินใจ
สเปรดชีตจัดแจงสรุปรายรับสะสมรายเดือนให้เห็นทันทีว่าเข้าใกล้ 1.8 ล้านบาทหรือยัง พร้อมประมาณภาษีเงินได้ทั้งปี
คำถามที่พบบ่อย
ฟรีแลนซ์รายได้เท่าไรต้องจด VAT?
เมื่อรายรับจากการให้บริการหรือขายสินค้าเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกินเกณฑ์
รับงานลูกค้าต่างประเทศต้องเก็บ VAT ไหม?
ถ้าจดทะเบียน VAT แล้ว บริการที่ทำในไทยแก่ผู้รับบริการในต่างประเทศและนำผลไปใช้ในต่างประเทศทั้งหมด ได้อัตรา VAT 0% ตามมาตรา 80/1 (2) และคำสั่ง ป.104/2544 ไม่ต้องเก็บ VAT จากลูกค้า แต่รายรับนี้นับรวมในเกณฑ์ 1.8 ล้านบาท และต้องยื่นแบบ ภ.พ.30 ตามปกติเมื่อจดทะเบียนแล้ว
เนื้อหานี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อช่วยวางแผน ไม่ใช่คำแนะนำทางภาษีเฉพาะบุคคล เกณฑ์และวันที่อาจเปลี่ยนตามประกาศของกรมสรรพากร ตรวจสอบกับ rd.go.th (โทร 1161) หรือผู้ทำบัญชีก่อนยื่นแบบ